Napisane przez: Adam Ejnik | Wrzesień 14, 2008

Szkoła żuromińska

Spółdzielcza Grupa Bankowa – taki szyld widnieje na budynku, który przylega dziś do terenu żuromińskiego kościoła. Nie zawsze jednak można było w tym miejscu zaciągnąć pożyczkę, czy założyć konto. Mieścił się tu sklep ogrodniczy, wypożyczalnia kaset wideo a nawet dom pogrzebowy. Starszym mieszkańcom naszego miasta ten budynek kojarzy się jednak przede wszystkim ze szkołą.

Dom dzisiejszego banku wpisał się w historię Żuromina i była to chlubna karta. Wzniesiony został przez ojców reformatów sprowadzonych do Żuromina przez właściciela miasta Andrzeja Zamoyskiego w 1797 roku. Kiedy w 1794 r. prawie całe miasto, klasztor i drewniany gmach szkoły spłonęły, po pożarze reformaci przy wsparciu możnych mieszczan wybudowali szkołę murowaną.

Zakon reformatów przejął po kasacie jezuitów pieczę nad szkolnictwem. Mieściła się w niej szkoła elementarna. W okresie Księstwa Warszawskiego szkołę elementarną w Żurominie podniesiono do rangi ponadwydziałowej, którą prowadzili reformaci. Uczono w niej nie tylko pisania i czytania, ale również nauk przyrodniczych, technologii, rysunków, kaligrafii, łaciny, języka niemieckiego i wielu innych przedmiotów. W 1819 roku naukę w tej szkole pobierało 260 uczniów. W czasie Księstwa Warszawskiego istniały w departamencie dwie szkoły depertamentowe i dwie ponadwydziałowe, jedna z nich była w Żurominie, druga w Skępem. W 1824 roku awansowano ją do szkoły wydziałowej o 4 klasach i tak funkcjonowała do powstania listopadowego. Do żuromińskiej szkoły wydziałowej uczęszczali miedzy innymi Jan Majorkiewicz – pisarz i literat oraz Wincenty Orzechowski. Wielu wychowanków szkoły brało udział w walkach niepodległościowych.

Trzeba przyznać, że to szkoła wpłynęła na wzrost rangi miasta.

Najstarsi mieszkańcy Żuromina uczyli się jeszcze w tej szkole. Pan Leon Zweigert wspomina sześciodniowy tydzień nauki, przypominając, że w soboty na zajęcia nie uczęszczali miejscowi Żydzi. Wspomina się szkolne dni, które rozpoczynało się wspólną modlitwą na placu przed szkołą. Pan Andrzej Rutowski przypomina, że to miejscowy proboszcz Staniaszko podarował po wojnie ten, należący do kościoła, budynek miastu, aby w nim uczyły się miejscowe dzieci.

Reklamy

Responses

  1. Zdjęcie bardzo ciekawe. Na pewno stare, ale warto by było napisać kogo przedstawia. chętnie dowiem się kto jest na tym zdjęciu i gdzie jest ono zrobione.

  2. Przedstawione w tym artykule zdjęcie zostało rozpoznane przez Leona Zweigierta. Pochodzi z 1938 lub 1939r. W środku, przy drzwiach znajduje się Wacław Gołębiowski lub Szefler. Zostało rozpoznanych również kilku chłopców: od dołu, od lewej Falkiewicz (przeniósł się do Warszawy), Kownacki Tadeusz, Szafrański. Szósty od lewej to Ździebłowski (również przeniósł się do stolicy). W drugim rzędzie od lewej niezapamiętany z nazwiska przez p. Zweigerta chłopak, który wyprowadził się z Żuromina jeszcze przed wojną i Gulczyński Mieczysław.

  3. Ciekawą postacią z tego zdjęcia jest nauczyciel Szefler. Uczył w żuromińskiej szkole przed wojną. Opiekował się drużyną piłkarską, harcerzami. W czasie wojny walczył w armii polskiej. Był tułaczem, bo z rozbitej armii maszerował przez Litwę, Łotwę i Estonię. Dotarł do Finlandii, skąd emigrował do Wielkiej Brytanii . Tam służył w elitarnej jednostce komandosów. Podczas wojny miał być zrzucony w ekipie spadochronowej nad Warszawą. Był rok 44 – Powstanie Warszawskie. Zadanie wspomożenia powstania było niezwykle ryzykowne. Właściwie ludzie Ci wiedzieli, że zginą. Akcja jednak nie doszła do skutku. Żuromiński nauczyciel przeżył wojnę, wrócił do Polski. Po wojnie został księdzem. Wykładał w seminariach duchownych. Chwała Bohaterom.

  4. Szefler, to niska krępa postać. W garniturze z bujną czupryną.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

Kategorie

%d blogerów lubi to: